Governance in de Sport

Goed bestuur vormt de ruggengraat van een sterke en toekomstbestendige sportsector. Governance gaat daarbij over meer dan structuren en regels alleen. Het raakt aan gedrag, cultuur, integriteit en aan de manier waarop bestuurders en toezichthouders hun rol invullen onder maatschappelijke druk.

In een tijd waarin sportorganisaties onder een vergrootglas liggen en verwachtingen van stakeholders toenemen, is het essentieel dat directeuren, bestuurders en toezichthouders stevig, rolvast en reflectief opereren. Niet alleen helder hebben wat hun verantwoordelijkheid is, maar ook weten hoe te handelen wanneer belangen botsen, de spanning oploopt of dilemma’s zich aandienen.

Het programma ‘Governance in de Sport’ is ontwikkeld om hierin te ondersteunen. Het traject biedt verdieping, reflectie en praktische handvatten voor verantwoordelijken die hun bestuurlijke effectiviteit willen vergroten. Niet vanuit het streven naar perfect governance, maar om in beweging te komen, bewust keuzes te maken en je bestuurlijke vaardigheden stap voor stap te versterken. Want de sport vraagt om verantwoordelijken die koersvast zijn, kritisch zijn op zichzelf en bereid zijn om te blijven leren.

Inhoudelijke rode draad van het programma
Het programma kent een duidelijke opbouw en leerlijn:

• Van structuur: hoe richt je governance zorgvuldig in, met heldere rollen, verantwoordelijkheden en verantwoording?
• Via gedrag en dynamiek: hoe functioneren bestuur en toezicht in de praktijk, welke dynamieken spelen er en wat is jouw invloed daarin?
• Naar integriteit en normatief handelen: hoe maak je zorgvuldige afwegingen bij integriteitsvraagstukken en belangenverstrengeling, intern én in het publieke domein?

Deze opbouw zorgt ervoor dat deelnemers niet alleen kennis opdoen, maar ook hun handelingsrepertoire verdiepen en versterken.

Opzet van het programma
Het programma bestaat uit een combinatie van leren, reflecteren en toepassen:

• Vier masterclasses (middagsessies van circa 3 uur), onder begeleiding van ervaren sportbestuurders en experts zoals Ineke Donkervoort, Steven ten Have en Marjan Olfers;
• Eén supervisie sessie, waarin deelnemers onder begeleiding reflecteren op hun eigen rol, dilemma’s en effectiviteit;
• Twee intervisie sessies, waarin deelnemers in een vertrouwelijke setting leren van elkaars praktijkervaringen en vraagstukken.

Wat kun je verwachten?
Deelnemers werken gedurende het programma ook aan actuele governance vraagstukken uit hun eigen praktijk, zoals:

• de afweging om wel of niet over te stappen op een ander governance-model;
• de samenwerking en spanning tussen directie, bestuur/toezicht en werkorganisatie;
• vraagstukken rond integriteit, belangenverstrengeling en publieke verantwoording.

Theorie en actuele governancekaders worden steeds verbonden met concrete casuïstiek uit de sportpraktijk. Intervisie en supervisie bieden ruimte voor verdieping, reflectie en het verkennen van nieuwe handelingsperspectieven, met directe toepasbaarheid in de eigen organisatie.

Alumni-netwerk
Na afronding van het programma maken deelnemers deel uit van het alumni-netwerk Governance in de Sport, samen met deelnemers uit eerdere edities. Dit netwerk biedt een blijvend platform voor kennisdeling, reflectie en onderlinge ondersteuning bij de governance-uitdagingen van vandaag en morgen.

Ervaren hoogleraren en sportbestuurders nemen je mee in actuele en belangrijke thema’s voor goed sportbestuur: 

• • Masterclass 1 ‘Governance van de sportorganisatie’ richt zich op de formele inrichting: structuur, rollen, modellen en verantwoordelijkheden;
  • Masterclass 2 ‘Governance dynamics’ gaat over het feitelijke functioneren: gedrag, dynamiek en interactie binnen bestuur en toezicht;
  • Masterclass 3 ‘Integriteit’ verdiept dit naar het normatieve niveau: integriteit, belangenafweging en maatschappelijk vertrouwen;
  • Masterclass 4 wordt in januari 2026 bekendgemaakt.

Hieronder is een overzicht gegeven van de inspirerende sprekers uit het programma:

Masterclass 1 – Governance van de sportorganisatie

Ineke Donkervoort heeft een lange en gezaghebbende staat van dienst in de sport, met meer dan 30 jaar ervaring als directeur, bestuurder en toezichthouder. Binnen de sport vervulde zij onder meer een bestuursfunctie bij NOC*NSF en heeft zij zich ontwikkeld tot een autoriteit op het gebied van sportgovernance. Vanuit haar praktijkervaring begeleidt zij als zelfstandig adviseur regelmatig sportorganisaties bij complexe governance- en bestuursvraagstukken.

Naast haar werk in de sport is Ineke actief (geweest) in andere maatschappelijke sectoren, waaronder het bankwezen, de zakelijke dienstverlening, het onderwijs en de zorg. Zij is buitenpromovendus aan de Universiteit Utrecht (departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap) en verwacht in 2026 te promoveren op een onderzoek naar de governance van organisaties in het veld sport en bewegen.

Masterclass 2 – Governance Dynamics

Steven ten Have en Stefan Smit zullen samen de masterclass over Governance Dynamics gaan geven. Steven ten Have is een autoriteit op het gebied van governance dynamics en strategische verandering en heeft brede toezichtservaring, waaronder bij het St. Antonius Ziekenhuis en als voormalig lid van de RvC van Ajax. Hij benadrukt de wisselwerking tussen bestuur, toezicht en organisatieverandering, wat essentieel is voor effectieve governance.

Stefan Smit heeft een sterke achtergrond in verandermanagement en organisatiecultuur en begeleidt organisaties bij complexe verandertrajecten, met oog voor zowel de formele als informele aspecten van bestuur en toezicht. Hun gecombineerde expertise zorgt ervoor dat deelnemers niet alleen theoretisch inzicht krijgen, maar ook praktische handvatten om bestuurlijke dynamieken binnen hun eigen organisatie te herkennen en beïnvloeden.

Masterclass 3 – Integriteit

Prof. Mr. Marjan Olfers combineert theoretische kennis met uitgebreide praktijkervaring. Marjan is hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit. Naast haar werk aan de Vrije Universiteit is zij directeur/bestuurder van het onderzoeks- en adviesbureau Verinorm dat zich richt op sociale veiligheidsvraagstukken en integriteit. Ze houdt zich verder bezig met governancevraagstukken en adviseert over publiek/private samenwerking.

Als hoogleraar Sport en Recht heeft Marjan een sterke link met de sportsector. Ze is adviseur van de Nederlandse Sportraad, en commissaris/toezichthouder bij een aantal sport(service)ondernemingen. Zij is lid van de commissie Mijnals (onder leiding van Humberto Tan) om de KNVB en Rijksoverheid te helpen met raad en daad bij het bestrijden van racisme en discriminatie. In 2011-2012 is zij lid geweest van de RvC van Ajax.

Masterclass 4 – spreker wordt in januari 2026 bekend gemaakt