“Governance klinkt taai, maar deze opleiding maakt het praktisch én inspirerend”

Oud-deelnemer Gijs Janssen over de opleiding Governance in de Sport

Hoe zorg je voor een heldere bestuurlijke rolverdeling? Hoe voorkom je bestuurlijke ruis? En hoe maak je van toezicht een kracht in plaats van een blokkade? Voor Gijs Janssen, directeur-bestuurder van de Koninklijke Wandelbond Nederland (KWBN), waren dit precies de vragen die speelden toen hij besloot deel te nemen aan de opleiding Governance in de Sport van de WOS.

Zijn conclusie is helder: “Het is taaie materie, maar op een hele toegankelijke manier gebracht.” Je kunt het direct vertalen naar je eigen praktijk. “En misschien nog belangrijker: je ontdekt dat je niet de enige bent die met dit soort vraagstukken worstelt.”

Een directeur-bestuurder in een unieke structuur

Gijs kent de KWBN door en door. Hij begon ooit als stagiair in 2007 en groeide stap voor stap door binnen de organisatie. Sinds januari 2024 is hij directeur-bestuurder. “Ik zeg altijd: ik ben meegegroeid met de populariteit van wandelen.”

De governance-structuur binnen KWBN is bovendien bijzonder: de bond werkt met een ledenraad, een raad van toezicht én een directeur-bestuurder. Een model dat steeds vaker voorkomt, maar ook veel vragen oproept.

“Mijn belangrijkste governance-vraagstuk was: hoe zit het nou precies met de rolverdeling tussen die verschillende gremia? En vooral: hoe laat je die driehoek goed werken?”

Rolvastheid: wie zit op welke stoel?

Volgens Gijs draait governance uiteindelijk om duidelijkheid, afspraken en rolvastheid. “Tijdens de opleiding werd hij zich daar nog bewuster van.“De raad van toezicht houdt toezicht op de bestuurder namens de ledenraad.” “Dus je zou de ledenraad als een soort van aandeelhoudersvergadering kunnen zien’’. ‘’Dat betekent ook dat de raad van toezicht gaat over het toezicht op financiële continuïteit. En dat niet de ledenraad iedere keer weer op die stoel van de raad van toezicht moet gaan zitten, om de directeur-bestuurder te gaan controleren. Toch zie je vaak dat die rollen door elkaar gaan lopen.”

Dat soort inzichten zijn essentieel, zeker in sportorganisaties waar bestuurders vaak uit de vereniging komen en toezichtstructuren relatief nieuw zijn. Tijdens de eerste masterclass van Governance in de Sport brengt de opleiding de structuur, rollen en verantwoordelijkheden duidelijk in beeld.

Geen crisis, maar wel een zoektocht

Bij KWBN was er gelukkig geen sprake van grote spanningen of conflicten. “Toch merkte Gijs dat veel bestuurlijke verantwoordelijkheid automatisch bij hem terecht kwam.”Vanuit de ledenraad én de raad van toezicht werd veel bij de directeur-bestuurder neergelegd. “Ik zat overal tussenin.”

Hij zocht naar manieren om de samenwerking tussen de gremia sterker te maken: “Hoe zorg je dat die twee gremia voldoende aansluiting naar elkaar hebben?” “Wat mag je van toezichthouders verwachten, ook richting de ledenraad?”

Praktisch toepasbaar: governance wordt ineens helder

Wat Gijs bijzonder waardevol vond, is dat de opleiding Governance in de Sport zware materie toegankelijk maakt. “Governance is technisch en soms taai.” Maar het is op een leuke manier gepresenteerd, met praktijkvoorbeelden. “Je kunt het snel vertalen naar de praktijk.”

Juist doordat de opleiding niet alleen theoretisch is, maar ook heel praktisch, ontstaat er ruimte om direct stappen te zetten binnen je eigen organisatie.

Leren met collega’s: “Je bent niet de enige”

Een belangrijk onderdeel van de opleiding is het bespreken van praktijkcases met andere sportorganisaties. Dat gaf Gijs herkenning én rust. “Iedereen loopt tegen dit soort ingewikkeldheden aan.” “Het voelt fijn om te realiseren dat je niet de uitzondering bent.”

Sportbonden en sportserviceorganisaties zijn volgens hem vaak complexe bestuurlijke voertuigen: “We hebben het onszelf soms ook moeilijk gemaakt met statuten van dertig pagina’s en allerlei spelregels.” Het uitwisselen van ervaringen helpt om governance niet als probleem, maar als gezamenlijk leerproces te zien.

Verrassende eye-opener: integriteit

Een van de grootste inzichten voor Gijs was het thema integriteit tijdens de derde masterclass. Hij verwachtte het niet direct bij governance, maar het bleek een kernonderdeel. “Als ik aan governance denk, denk ik niet meteen aan integriteit.” “Maar dat was echt een eye-opener.”

Zeker in een sector waarin integriteitskwesties steeds vaker spelen, is dat belangrijk: “Openheid, eerlijkheid en transparantie zijn cruciaal.” “Je bent als directeur-bestuurder kwetsbaarder dan je vooraf denkt.”

Van blok aan je been naar toegevoegde waarde

De opleiding veranderde ook zijn kijk op toezicht. “In de sport zien we een raad van toezicht en de ledenraad soms als een blok aan je been.” “Maar als je het goed inricht, kan het juist iets zijn dat vóór je werkt.” Daarvoor moet je investeren in verbinding: “De informatieachterstand tussen jou en toezichthouders is enorm.” Jij zit er zestig uur per week in, zij komen een paar keer per jaar samen. “Dan moet je zorgen dat ze goed aangehaakt blijven.”

Een krachtige aanbeveling

Gijs raadt de opleiding inmiddels actief aan en bracht al nieuwe deelnemers aan voor de volgende editie. Zijn boodschap aan collega-directeuren en bestuurders: “De opleiding maakt complexe verenigingsstructuren simpel en praktisch uitvoerbaar. “Je leert sparren met gelijkgestemden en houdt de focus op waar we het echt voor doen: mensen in beweging brengen.”

Hij benadrukt wel: “Je moet er met volle aandacht instappen.” “Het is waardevol, maar vraagt scherpte.” Maar wie dat doet, krijgt er veel voor terug: “Ik ben altijd met plezier naar de sessies gekomen.” “Het is ontzettend leerzaam én leuk.”

Klaar om jouw governance te versterken?

Werk jij als directeur, bestuurder of toezichthouder in de sport en wil je meer grip op governance, rolverdeling en integriteit? Dan is de opleiding Governance in de Sport een waardevolle stap.

Bekijk de opleiding en meld je aan via de WOS.

Meer informatie?

Heb je vragen over de opleiding Governance in de Sport? Neem dan contact op met Jeftha Hanemaaijer, beleidsadviseur, via j.hanemaaijer@sportwerkgever.nl.