Nieuwe Zelfstandigenwet: voorstel gepubliceerd voor internetconsultatie

In ons vorige artikel bespraken we de ontwikkelingen rondom de inzet van zzp’ers. Inmiddels is een volgende stap gezet: op 1 oktober 2026 is het concept van de nieuwe Zelfstandigenwet gepubliceerd voor internetconsultatie. Het voorstel moet zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf meer duidelijkheid geven over hun samenwerking. Reageren kan tot en met 29 oktober 2026.

Meer zekerheid vooraf

De Zelfstandigenwet introduceert twee toetsen: een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. Wie aan alle voorwaarden voldoet én daadwerkelijk volgens die voorwaarden werkt, valt binnen een zogenoemde ‘veilige haven’. Daarmee moet vooraf zekerheid ontstaan dat buiten een arbeidsovereenkomst kan worden gewerkt. De afspraken op papier en de feitelijke uitvoering moeten gedurende de samenwerking aan de voorwaarden blijven voldoen.

Twee toetsen: ondernemer en opdracht

De zelfstandigentoets kijkt naar het ondernemerschap van de zzp’er. Volgens het voorstel moet deze onder meer:

• de zakelijke basis op orde hebben, zoals een KvK-inschrijving, btw-nummer, aparte zakelijke rekening en eigen facturatie;
• in het lopende en voorgaande kalenderjaar samen minimaal drie verschillende opdrachtgevers of klanten hebben gehad;
• jaarlijks een minimumbedrag besteden aan voorzieningen tegen ondernemersrisico’s, zoals verzekeringen of pensioen. De hoogte daarvan moet nog worden vastgesteld.

De werkrelatietoets kijkt naar de concrete opdracht. Beide partijen moeten buiten een arbeidsovereenkomst willen samenwerken. Daarnaast moet de zelfstandige vrijheid hebben bij de uitvoering van het werk en in beginsel zelf kunnen bepalen waar en wanneer dit gebeurt. Het voorstel houdt rekening met werkzaamheden die noodzakelijk aan een bepaalde plaats of tijd zijn gebonden. Ook moet de zelfstandige voor eigen rekening en risico werken.

Niet voldoen betekent niet automatisch loondienst

Wie niet aan alle voorwaarden voldoet, wordt niet automatisch werknemer. In dat geval wordt de arbeidsrelatie beoordeeld volgens de bestaande regels en rechtspraak. Daaruit kan alsnog blijken dat zelfstandig wordt gewerkt, of dat sprake is van een arbeidsovereenkomst.

De nieuwe toetsen bieden daarmee een aanvullende route naar zekerheid. Ze worden geen verplichte toegangseis voor iedere zelfstandige.

Internetconsultatie: gelegenheid om te reageren

Het voorstel is nog niet definitief. Via de internetconsultatie kunnen zelfstandigen, opdrachtgevers en andere betrokkenen hun reactie geven. 

De consultatie loopt tot en met 29 oktober 2026. Op de consultatiepagina van de Zelfstandigenwet vind je meer informatie en kun je reageren. Daar zijn ook de conceptwettekst en de memorie van toelichting beschikbaar.

Huidige regels blijven gelden

Invoering wordt op zijn vroegst op 1 januari 2028 verwacht. Het voorstel moet nog het verdere wetgevingstraject doorlopen en kan daarbij veranderen. Tot die tijd blijven de huidige regels en de handhaving op schijnzelfstandigheid gelden. De aangekondigde wet biedt nu dus nog geen aanvullende zekerheid voor bestaande of nieuwe samenwerkingen.

Sportwerkgever volgt de ontwikkelingen en informeert haar leden zodra er meer duidelijkheid is over de definitieve regels en de betekenis daarvan voor de sportsector.

Meer informatie?

Wil je meer informatie ontvangen over dit onderwerp? Neem dan contact op met juridisch beleidsadviseur Eva van den Berg via e.vandenberg@sportwerkgever.nl.